waarom wil de notaris weten wie de uiteindelijk belanghebbenden zijn

Cliëntenonderzoek geldt ook voor de notaris

De notaris vraagt naar je UBO's omdat hij, net als een bank, onder de Wwft valt en verplicht cliëntenonderzoek moet doen voordat hij een dienst verleent. Een UBO — uiteindelijk belanghebbende — is de natuurlijke persoon die de onderneming feitelijk bezit of controleert, bijvoorbeeld via een belang van meer dan 25% of via zeggenschap op een andere manier. Bij een aandelenoverdracht, een statutenwijziging of de oprichting van een BV moet de notaris vaststellen wie die persoon of personen zijn, en dat vastleggen vóórdat hij de akte passeert.

Dit voelt vaak als herhaling, want de notaris vraagt regelmatig hetzelfde als de bank al heeft opgevraagd. Dat is geen fout: elke Wwft-instelling heeft een eigen onderzoeksplicht en mag niet zomaar op het onderzoek van een andere instelling vertrouwen. Wat je wél kunt doen, is dezelfde onderbouwing — uittreksel, UBO-verklaring, structuuroverzicht — bij meerdere partijen inzetten, zodat je niet steeds opnieuw begint met uitzoeken wie waar in de structuur staat. Dat is een ander vraagstuk dan wat het cliëntenonderzoek van een bank precies inhoudt, maar de kern — wie is de UBO, en met welk percentage — is bij notaris en bank grotendeels dezelfde vraag.

Grondslag: UBO-definitie en het Handelsregister

De verplichting van de notaris volgt uit de Wwft, die op dit punt de Europese antiwitwasrichtlijn implementeert; die richtlijn geeft in artikel 3 de definitie van uiteindelijk belanghebbende waar de Wwft naar verwijst. Daarnaast staat de registratie van UBO's als apart onderdeel van de Handelsregisterwet 2007: de gegevens die van elke onderneming zijn vastgelegd, omvatten sinds de invoering van het UBO-register ook wie de uiteindelijk belanghebbenden zijn. De notaris kan dit register raadplegen, maar moet zelf ook onderzoek doen en vastleggen hoe hij tot zijn conclusie is gekomen — het register ontslaat hem niet van die eigen onderzoeksplicht.