telt een stemvolmacht mee bij het bepalen wie UBO is

Stemrecht telt, onderpand meestal niet

Een stemvolmacht telt in de meeste gevallen wél mee bij het bepalen wie UBO is; een pandrecht op aandelen op zichzelf meestal niet. De reden zit in het onderscheid dat de richtlijn maakt tussen eigendom en zeggenschap. UBO-status kan volgen uit een percentage aandelen, maar net zo goed uit zeggenschap — het vermogen om feitelijk invloed uit te oefenen op besluiten, ook zonder dat er één aandeel op naam staat. Een stemvolmacht die structureel is en niet incidenteel — dus niet alleen voor die ene aandeelhoudersvergadering — geeft die feitelijke zeggenschap aan degene die de volmacht houdt, en dat is precies het soort criterium dat de criteria voor uiteindelijk belanghebbende beschrijft naast het aandelenpercentage.

Een pandrecht ligt anders. Bij verpanding van aandelen blijft het stemrecht in de regel bij de aandeelhouder-pandgever liggen, tenzij in de pandakte iets anders is afgesproken en het stemrecht daadwerkelijk is overgedragen aan de pandhouder. Alleen in die laatste situatie — stemrecht dat feitelijk bij de pandhouder ligt, bijvoorbeeld bij wanbetaling of als onderdeel van de zekerheidsconstructie — kan de pandhouder als UBO in beeld komen. Wie meerdere bv's tussen zich en de onderneming heeft, moet deze vraag overigens op elke laag opnieuw stellen; de weg naar de UBO via tussenliggende bv's loopt langs dezelfde zeggenschapstoets. En zonder aandelen kan iemand nog steeds UBO zijn, puur op grond van zeggenschap — dat is uitgewerkt in het stuk over UBO zonder aandelen maar met stemrecht.

Waarom de richtlijn zeggenschap apart noemt

Richtlijn (EU) 2015/849 definieert uiteindelijk belanghebbende niet alleen via eigendom, maar ook via "zeggenschap via andere middelen" — een aparte categorie naast het aandelenpercentage. Een stemvolmacht die feitelijke controle geeft, valt onder die tweede categorie, ook al staat er geen aandeel of percentage bij geregistreerd. Een kaal pandrecht zonder overgedragen stemrecht valt daar niet onder, omdat het geen zeggenschap over besluiten geeft maar alleen een zekerheid bij niet-betaling.